मानिसहरु कडा स्वभावले बोलेको भन्दा नरम स्वभावले बोलेको सबैलाई मान्य हुन्छ । सबैले त्यो नरम बोलीलाई हृदय देखि नै स्वीकार्दछन् । नारीको विशेषता र अस्तित्वको बारेमा कुरा गर्दा सब्द बोलीको प्रवाहबाटै हुने गर्दछ । सर्वत्र भन्ने गर्छन् नारीको मधुर बोली हुनुपर्दछ । नारी कोमल मनको हुनुपर्दछ । विशाल हृदय भएकी हुनुपर्दछ । नारी ममतामयी हुनु पर्दछ ।
भानुभक्तले कल्पना गरेकी बधुशिक्षाकी बधु जस्तै आज सम्मका दिनमा पनि महिलालाई समयको माग अनुसार कहिले आज्ञाकारी बनाइयो, कहिले दुःखी बनाई पहाडमा चडाइयो । कहिले आदेशवान बनाइयो । कहिले त्यागी बनइयो त कहिले भोगी बनायो । त्यो युग देखि यो युग सम्म आउँदा अधिकारको नाममा पुँजी बजारका एक उपयोग साधन मात्र बनाइयो नारीलाई ।
सामाजिक अधिकार, नियम, कानून र धर्मको जालझेलका माध्यमबाट महिलामाथि पुरुषले शासन गर्दै गए । निकी पुरुष एउटा व्यक्ति नभएर प्रवृति हो । उसको हातमा अधिकार थामिएको थियो र अधिकार महिलामाथि जमाउदै गयो । त्यो शासनको स्वरुप समय र परिस्थिति अनुसार ढाँचा र शैली फरक छ । आवाज फरक छ । बजारमा नारा सुनिन्छ नारी पुरुष बराबरी हुन । आधा शरिर पुरुषको आधा शरिर महिलाको । पुरुष आकाश हुन भने महिला धर्ती हुन् । यो कुरामा कहिलै पनि सहमत हुन सकिएन । महिला महिला नै हो र पुरुष पुरुष नै । उनिहरु एक अर्काको सहयात्री मात्र हुन । नत पुरुष महिला जस्तै हुन सक्छन न महिला पुरुष जस्तो नै । महिला शब्द आफैमा पूर्ण छ । महिला आफू महिला जस्तै भएर बाच्न सक्नु पर्दछ । पुरुषले गर्ने काम महिलाहरुले गरेको पाइन्छ । तर, महिलाहरुले गर्ने काम पुरुषले गरेको पाइदैन । जस्तैः पति जलिरहेको लासमा आफ्नो कलिलो जवानीलाई सति बनेर पतिसँगै जल्न सकिन महिला । अनि आफ्नो पाठेघरको माध्यमबाट नारीको मात्र नभएर मानव अस्तित्व नै जोगाउन सफल भइन महिला ।
महिला भित्र पनि धेरै ठूल–ठूला परिवर्तन ल्याउछु भनेर महिलाहरुको हक र अधिकारको बारेमा नाराहरु प्रस्तुत गर्दै अनि हामीलाई ३३ प्रतिशत हक अधिकार र आरक्षण चाहियो भनेर सडक र सदनमा माग्दै हिडेको पनि देखिएको छ । तर, महिला शब्द आफैमा पूर्ण भएको कारण कोही कसैसँग पनि आरक्षण माग्न र प्रतिशत माग्नु राम्रो होइन । महिलारु आफै बौद्धिक बन्न जरुरी छ । महिला आफै क्षमतावान बन्न जरुरी छ । महिला आफै शिक्षत बन्न आवश्यक छ । महिला आफै योग्यतावान बन्न खाँचो छ । महिलाहरु सबै ठूलो बन्ने हैन असल बन्न तर्फ लाग्न जरुरी छ ।
पुरुषहरुले महिलालाई साधन बनाएर कयौँ ठेली पुस्तकहरु लेखेका छन् । तर पूर्ण महिला आजा सम्म कतै पनि लेखिएको पाइदैन । नारी अस्तित्वले पूर्णता पाउने कुरामा महिला सगसँगै पुरुषहरुले नी हातमा हात मिलाएर नारी अस्तित्व मात्रै नभएर मानव अस्तित्व नै जोगाउन लागौँ ।
