आजभन्दा १३ वर्षअघि मेरो व्यावसायिक यात्रा एउटा साधारण डिस्ट्रिब्युसन सेल्सम्यान (DS) को जिम्मेवारीबाट सुरु भएको थियो । त्यतिबेला बजारमा एउटा अर्डर लिन, नयाँ पसल खोल्न वा उत्पादनको स्थान बनाउन दिनभर बजार घुम्नुपर्थ्यो । त्यही यात्राले मलाई क्रमशः सेल्स सुपरभाइजर, सेल्स अफिसर, एरिया सेल्स मेनेजर, सिनियर एरिया सेल्स मेनेजर, रिजनल सेल्स मेनेजर हुँदै आज सिनियर सेल्स मेनेजर सम्म पुग्ने अवसर प्रदान गर्यो । यो यात्रा केवल पदोन्नतिको सूची होइन । यो हजारौं किलोमिटरको बजार यात्रा, असंख्य डिलर र रिटेलरहरूसँगको सम्बन्ध, सफलताका खुसीका क्षण र असफलताबाट सिकेका पाठहरूको संग्रह हो । सेल्स तथा मार्केटिङले मलाई एउटा कुरा सिकायो—बजारभन्दा ठूलो विश्वविद्यालय अर्को छैन ।
आज १३ वर्षपछि फर्केर हेर्दा बजार पूर्ण रूपमा बदलिएको छ । पहिले उत्पादन उपलब्ध गराउन सकियो भने बिक्री सहज हुन्थ्यो, तर अहिले उपभोक्तासँग विकल्पहरूको कमी छैन । एउटै उत्पादनका धेरै ब्रान्ड, मूल्यको प्रतिस्पर्धा, आकर्षक स्किम, डिजिटल प्रचार, सामाजिक सञ्जालको प्रभाव र बदलिँदो उपभोक्ता व्यवहारले बजारलाई अझ चुनौतीपूर्ण बनाएको छ । आजको बजारमा राम्रो उत्पादन मात्र भएर पुग्दैन । उत्पादन सही समयमा सही स्थानमा उपलब्ध हुनु, मूल्य प्रतिस्पर्धी हुनु, प्रभावकारी वितरण प्रणाली, उत्कृष्ट डिस्प्ले, निरन्तर बजार अनुगमन, ग्राहकसँगको विश्वास, र बलियो बिक्रीपछिको सेवा नै सफलताको आधार बनेका छन् । आज बिक्री गर्नेभन्दा पनि विश्वास जित्ने कम्पनी र सम्बन्ध बनाउने सेल्स प्रोफेसनल नै दीर्घकालीन रूपमा सफल भइरहेका छन् । मेरो अनुभवले अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा पनि सिकाएको छ—सेल्समा कुनै पनि पद अन्तिम गन्तव्य होइन, प्रत्येक पद नयाँ जिम्मेवारी र नयाँ सिकाइको सुरुवात हो । बजारले पद हेरेर सम्मान गर्दैन; बजारले परिणाम, व्यवहार, नेतृत्व क्षमता र विश्वासलाई मूल्याङ्कन गर्छ ।सेल्स पेशामा आउने धेरै युवाहरू छोटो समयमै ठूलो सफलता खोज्छन् । तर मेरो १३ वर्षको अनुभवले भन्छ—सेल्समा कुनै सर्टकट हुँदैन । नियमित बजार भ्रमण, ग्राहकको आवश्यकता बुझ्ने क्षमता, टोलीसँग मिलेर काम गर्ने संस्कार, अनुशासन, धैर्य र निरन्तर सिक्ने इच्छाशक्ति नै सफलताको वास्तविक सूत्र हुन् ।
आज पनि म आफूलाई विद्यार्थी नै ठान्छु । किनभने बजार हरेक दिन बदलिन्छ, ग्राहकको सोच बदलिन्छ, प्रतिस्पर्धाको शैली बदलिन्छ र त्यससँगै हामी पनि बदलिनैपर्छ । परिवर्तनलाई स्वीकार गर्न सक्ने व्यक्ति, टोली र कम्पनी नै भविष्यमा पनि सफल रहन्छन् । यो १३ वर्षको यात्रामा मलाई विश्वास गर्ने सम्पूर्ण कम्पनीहरू, वरिष्ठहरू, सहकर्मीहरू, वितरक, डिलर, रिटेलर तथा ग्राहकहरूप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु । उहाँहरूको साथ, सुझाव र विश्वासले नै यो यात्रा सम्भव भएको हो । मेरो विश्वास सरल छ—पदले होइन, कामले परिचय दिन्छ । अनुभवले होइन, निरन्तर सिकाइले भविष्य बनाउँछ । र बजारमा अन्ततः जित त्यही व्यक्तिको हुन्छ, जो परिवर्तनसँगै आफूलाई पनि बदल्न तयार हुन्छ । यात्रा अझै जारी छ । लक्ष्य अझै बाँकी छ । सिकाइ कहिल्यै समाप्त हुँदैन ।
लेखक:- दुर्गा भुजेल
कार्यरत संस्था :- सिनियर क्षेत्रीय मेनेजर जगदम्बा अल्को बेभ प्रालि (शंकर ग्रुप)
